Google Analytics alternatief: wanneer Plausible of Matomo beter past dan GA4

Voor veel Nederlandse websites ziet Google Analytics 4 structureel een flink deel van de bezoekers niet: het meet pas volledig na toestemming, en adblockers en sommige browsers houden het script tegen. Privacyvriendelijke tools als Plausible en Matomo meten zonder cookies en hebben dat gat veel minder. Ze geven je wel minder diepgang, en hun cijfers zijn niet één op één te vergelijken met die van GA4. Welke tool past, hangt af van de vraag die je met je data wilt beantwoorden.

Wij meten inmiddels vier klantsites met Plausible in plaats van GA4, en lezen onze maandrapportages voor die sites daaruit. Hieronder zetten we op een rij waarom, wat je ermee wint en wat je inlevert.

Waarom GA4 een deel van je bezoekers niet ziet

GA4 is gratis, maar die prijs betaal je in data. Sinds Consent Mode v2 stuurt je site alleen volledige meetgegevens naar Google als een bezoeker cookies accepteert. Wie weigert, telt in de basisinstelling helemaal niet mee en in de geavanceerde instelling alleen via signalen zonder cookies.

Google vult dat gat aan met schattingen, maar pas boven een drempel. Een property moet minstens zeven dagen lang 1.000 events per dag binnenkrijgen van bezoekers die weigeren, en daarnaast genoeg bezoekers die wel toestemming geven (volgens Google’s eigen uitleg). De meeste mkb-sites halen dat niet. Voor hen is een weigering gewoon een bezoeker die uit de rapporten verdwijnt.

Daar komen adblockers bij. Browsers als Brave en extensies als uBlock Origin blokkeren het script van Google Analytics standaard. Hoe groot dat aandeel is, verschilt sterk per doelgroep: een publiek van ontwikkelaars en marketeers blokkeert veel vaker dan een publiek dat een loodgieter zoekt.

Het gevolg is dat je in GA4 naar een deel van je bezoekers kijkt, zonder dat je weet hoe groot dat deel is. Voor trends is dat soms te overzien. Voor de vraag hoeveel mensen je site echt bezochten, of hoeveel aanvragen een pagina oplevert, is het een structureel probleem.

Hoe Plausible en Matomo het anders doen

Plausible plaatst geen cookies en gebruikt geen andere opslag in de browser. Om bezoekers te tellen maakt het per dag een code uit het IP-adres, de browser en een willekeurige waarde die elke 24 uur wordt weggegooid. Het IP-adres zelf wordt niet bewaard. Daardoor is er geen cookiebanner nodig om te meten, en zie je ook de bezoekers die bij GA4 weigeren. Plausible kost vanaf $9 per maand voor één site met 10.000 pageviews, en de code is openbaar.

Matomo is de bekendste open-source tegenhanger van Google Analytics en zit qua mogelijkheden dichter bij GA4: segmenten en e-commerce zitten erin, trechters en heatmaps zijn betaalde plug-ins. Je kunt het gratis op je eigen server draaien of voor een paar tientjes per maand als cloudversie afnemen. Let op: Matomo werkt standaard wel met cookies. Je kunt het zonder cookies laten meten, maar dat moet je bewust zo instellen.

Er zijn meer smaken, zoals het Nederlandse Simple Analytics, Fathom en het open-source Umami. De keuze tussen die tools is minder belangrijk dan de keuze voor de aanpak: tellen zonder de bezoeker te volgen.

Wat je inlevert als je overstapt

Een eerlijke vergelijking begint bij wat je kwijtraakt, want dat is niet weinig.

• Geen bezoekers over meerdere dagen. Plausible herkent een bezoeker alleen binnen dezelfde dag. Komt iemand maandag en donderdag terug, dan telt hij twee keer. Vragen als “hoe vaak komt iemand terug voordat hij een offerte aanvraagt?” kun je niet beantwoorden.
• Geen reis over apparaten. Wie op zijn telefoon zoekt en op zijn laptop bestelt, zijn voor Plausible twee mensen.
• Geen doelgroepen voor advertenties. Met GA4 bouw je remarketinglijsten die je direct in Google Ads gebruikt. Plausible en een cookieloze Matomo kunnen dat niet, en dat is precies de reden dat ze zonder toestemming mogen meten.
• Minder diepgang. Wie uitgebreide e-commerceanalyses wil, per product, per stap in de checkout en met koppelingen naar een datawarehouse, komt met Plausible tekort. Matomo kan meer, maar dan zit je weer dichter bij cookies en toestemming.
• Kosten en onderhoud. Plausible rekent per site en per aantal pageviews, dus de rekening groeit mee met je verkeer. Een eigen Matomo-server is gratis in licentie, maar iemand moet hem bijhouden: updates, back-ups en beveiliging. Matomo zelf wijst gebruikers van de eigen installatie op beveiligingsupdates die ze moeten doorvoeren.
• Ook dit script kan worden geblokkeerd. Adblockers kennen Plausible en Matomo ook. Wil je dat gat dichten, dan laat je het script via je eigen domein lopen. Dat is een kleine technische ingreep, maar wel een die je moet regelen.

De cijfers zijn niet te vergelijken met GA4, en dat hoeft ook niet

Zet Plausible naast GA4 en je ziet verschillen, vaak tientallen procenten. Dat betekent niet dat een van de twee fout zit. Ze tellen iets anders.

Plausible ziet ook de bezoekers die cookies weigeren, en telt een terugkerende bezoeker per dag opnieuw. GA4 ziet alleen wie toestemming geeft (of schat de rest), maar herkent een terugkerende bezoeker maandenlang. Een “gebruiker” in GA4 en een “bezoeker” in Plausible zijn dus twee verschillende dingen, ook al lijken de woorden op elkaar.

Ons advies: kies per vraag één bron en blijf daarbij. Wil je weten hoeveel mensen een pagina lazen, kijk dan naar Plausible. Wil je weten wat een advertentie opleverde, kijk dan in Google Ads. Draai je een tijdje beide tools naast elkaar, gebruik die periode dan om de verschillen te leren kennen en niet om ze weg te poetsen.

Google Ads werkt prima zonder GA4

Een veelgehoorde zorg is dat je zonder GA4 je Google Ads niet meer kunt sturen. Dat klopt niet, en de reden is interessant: ook met GA4 raden Google Ads-specialisten de directe koppeling voor conversies meestal af.

Google noemt zelf de verschillen. Bij conversies die je uit GA4 importeert, zie je geen view-through-conversies, want daarvoor is de eigen conversiemeting van Google Ads nodig. Conversies over meerdere apparaten zie je alleen als Google signals aanstaat, en geïmporteerde data komt tot 24 uur later binnen. Voor een biedstrategie die op recente conversies stuurt, is dat een achterstand.

Daarom meten wij conversies voor Google Ads met de eigen conversietag van Google Ads, aangevuld met enhanced conversions en waar het kan met offline conversies uit het CRM. GA4 is daarvoor niet nodig. Plausible en Google Ads bijten elkaar dus niet: Plausible vertelt hoe je site gebruikt wordt, Google Ads meet wat je advertenties opleveren.

Eén kanttekening hoort erbij. De conversietag van Google Ads valt zelf ook onder de toestemmingsregels. Plausible lost het gat in je advertentiemeting niet op; daarvoor heb je een goed ingestelde cookiebanner en enhanced conversions nodig. Hoe je dat inricht, lees je bij Google Ads uitbesteden.

Is het juridisch zo simpel?

Bijna, maar niet helemaal. De Telecommunicatiewet staat analytische cookies met weinig gevolgen voor de privacy toe zonder toestemming; voor cookies die surfgedrag volgen om profielen te maken, is toestemming wel nodig. Plausible plaatst helemaal geen cookies en bewaart geen IP-adressen, en valt daarmee aan de veilige kant.

Toch verwerkt ook Plausible even een IP-adres om er een dagcode en een locatie van te maken, en daarmee blijft de AVG van toepassing. Sluit dus een verwerkersovereenkomst en vermeld de tool in je privacyverklaring. Bij Matomo hangt het af van hoe je het instelt: met cookies heb je toestemming nodig, zonder cookies en met ingekorte IP-adressen meestal niet. Twijfel je over jouw situatie, leg het dan voor aan een privacyadviseur. Wij zijn geen juristen, en de toezichthouders kijken elk naar een ander deel van het verhaal.

Wanneer kies je wat?

Plausible past goed bij sites waar je vooral wilt weten hoeveel mensen langskomen, waar ze vandaan komen, welke pagina’s ze lezen en hoeveel aanvragen dat oplevert. Denk aan dienstverleners, leadgeneratie en contentsites, zeker met een klein team dat geen tijd heeft voor een uitgebreide GA4-inrichting.

GA4 blijft de logische keuze als je diep in e-commerce wilt duiken, met remarketing vanuit Analytics werkt of je data koppelt aan BigQuery. Accepteer dan wel dat je een deel van je bezoekers mist, en stuur je advertenties op de conversietag van Google Ads.

Matomo is interessant als je de diepgang van GA4 wilt met de data in eigen beheer, en iemand hebt die de installatie bijhoudt. Een combinatie kan ook: Plausible voor het verkeer, de conversietag van Google Ads voor je advertenties, en GA4 alleen waar je het echt nodig hebt.

Wat wij er in de praktijk van merken

Voor de vier sites die we met Plausible meten, krijgen we een eerlijker beeld van het verkeer: geen gat door geweigerde cookies, en geen discussie meer over een cookiebanner die de cijfers drukt. Wat we missen, merken we ook. Plausible kent geen nieuwe gebruikers en geen betrokken sessies zoals GA4 die heeft, dus in de rapportage leggen we de nadruk op bezoekers, bronnen, pagina’s en aanvragen.

Of het voor jouw site de juiste keuze is, hangt af van wat je met de cijfers doet. Wil je weten hoe je meting er nu voor staat, of twijfel je tussen GA4 en een alternatief? Bij analytics en data kijken we mee naar je meting en je conversies. En wil je toch met GA4 verder, dan helpt onze gids voor Google Analytics 4 je op weg.